Over VNG Risicobeheer
In gesprek met gemeenten
Risico's: een introductie

Risicobewuste cultuur 's Hertogenbosch

Gemeenteambtenaren die bewust zijn van de onzekerheden en risico’s op hun werkterrein én daar in de uitvoering van hun werkzaamheden rekening mee houden: een ideaalbeeld waar veel gemeenten naar streven. Maar hoe krijg je dat nu precies voor elkaar? Hoe vergroot je het risicobewustzijn binnen een organisatie? Vrijwel iedere gemeente worstelt met deze vraag. Van elkaars antwoorden kunnen we veel leren. Sommige gemeenten hebben namelijk al de nodige ervaring op dit gebied opgedaan.

Projectoverschrijding vaak aanleiding

’s Hertogenbosch is zo’n een gemeente. Een paar jaar geleden zijn ze begonnen om risicogestuurd werken bestendig binnen hun organisatie te integreren. Het startsein voor deze cultuuromslag was – zoals vaker - een uit de hand gelopen project: de vervanging van een brug viel fors hoger uit dan begroot. Zowel qua geld als tijd.

Het Bosch' model

In het Bosch’ Model heeft de gemeente de spelregels van het projectmatig werken vastgelegd. Sinds 2017 maakt risicogestuurd werken er expliciet onderdeel van uit. “Dit moet ervoor zorgen dat we binnen projecten de belangrijkste risico’s in beeld krijgen én daar actief in de praktijk wat mee doen. De échte meerwaarde van risicomanagement zit in het dóen, in de uitvoering van de beheersmaatregelen”, zegt Irwin van Hunen. Van Hunen is projectcontroller en risicoadviseur. Samen met Stefan Martinali, sectorcontroller Stadsbeheer en ook risicoadviseur, vervult hij een voortrekkersrol binnen de gemeente op het gebied van risicogestuurd werken.  

Trainingen en risicoadviseurs

Om het risicobewustzijn binnen de gemeente te vergroten zijn er onder andere trainingen en cursussen ontwikkeld. Aan de basiscursus risicomanagement namen inmiddels al zo’n 300 medewerkers deel. De cursus - zoals die nu wordt gegeven - is heel toegankelijk. “Om te beginnen vertalen we risicomanagement naar het privéleven van mensen. Dit maakt het onderwerp tastbaar”, legt Martinali uit. Daarnaast wordt ook een realistische casus binnen de gemeente behandeld. “De meerwaarde van deze oefening is dat meerdere disciplines aan één tafel zitten, waardoor deelnemers met verschillende soorten risico’s worden geconfronteerd. Dit zorgt voor nieuwe inzichten en wederzijds begrip.”

Verder heeft de gemeente naast Van Hunen en Martinali nog zo’n 13 medewerkers opgeleid tot risicoadviseurs. Naast het geven van de trainingen zorgen zij voor extra expertise en ondersteuning binnen projecten. De adviseurs komen uit verschillende onderdelen van de gemeente. Dit draagt ertoe bij dat risicomanagement organisatiebreed levend wordt gehouden.

Meerwaarde risicomanagement

“De meerwaarde van risicomanagement of risicogestuurd werken is altijd lastig in harde cijfers uit te drukken”, merkt Martinali op. Toch weet hij zeker dat de cultuuromslag een positieve bijdrage heeft geleverd aan zijn gemeente. “Ik ben ervan overtuigd dat risicogestuurd werken ervoor heeft gezorgd dat processen binnen projecten efficiënter zijn verlopen én dat dit weer heeft geleid tot (grote) kostenbesparingen. Bijvoorbeeld in het sociale domein en stadsbeheer.”

Tips voor ander gemeenten en de VNG

Wat is nu de Bossche les voor andere gemeenten die hun risicobewustzijn willen vergroten? “We hebben verschillende dingen geleerd”, zegt Van Hunen. Zo is het echt belangrijk dat de top actief meedoet en laat zien dat zij risicogestuurd werken belangrijk vindt. Waak er verder voor dat het geen ding wordt van dé risicomanager ver weg in een stafafdeling, maar creëer een brede groep ambassadeurs binnen de organisatie. Zo ontstaat een grotere beweging. Maar mijn allerbelangrijkste tip: kies vooral een aanpak die past bij de bedrijfscultuur. Uiteindelijk draait risicogestuurd werken om houding en gedrag, waarbij de methodieken ondersteunend zijn. Het zijn de professionals die het verschil kunnen maken door scherp te zijn op de risico’s en kansen”, benadrukt Van Hunen.

Tenslotte hebben beide heren ook nog een suggestie voor VNG Risicobeheer: “Het zou interessant zijn om risicoadviseurs van verschillende gemeenten bij elkaar te zetten, zodat zij hun kennis met elkaar kunnen delen. Uiteindelijk worden we hier allemaal sterker van.”

Beheer uw risico's, blijf op de hoogte!
Laat u informeren over de laatste ontwikkelingen. Wij sturen u relevante artikelen door, Wij sturen u relevante artikelen door, onderzoeken en ervaringen van andere gemeenten.
Door u hiervoor in te schrijven geeft u VNG Risicobeheer toestemming om u per e-mail op de hoogte te houden.